Các chương trình tiêm chủng COVID-19 đang được triển khai tại nhiều quốc gia. Nhiều đối tượng đã được tiêm những mũi đầu tiên bao gồm nhân viên y tế, người lớn tuổi, những người có vấn đề về sức khỏe như tim mạch và đái tháo đường1, Tuy nhiên đối với cộng đồng mẹ và bé thì sao? Hãy cùng xem qua các chia sẻ từ các chuyên gia khoa học và y tế xoay quanh vấn đề tiêm vắc xin COVID-19 cho mẹ và bé.

Quy trình tiêm chủng trên toàn thế giới

Một số quốc gia đang đi đầu trong công tác thúc đẩy tiêm chủng cho hầu hết dân số với tốc độ càng sớm càng tốt.2

Vẫn có một vài bộ phận dân số toàn cầu chưa tích cực trong việc tiêm chủng, như phụ nữ đang mang thai, đang cho con bú và trẻ em. Điều này là do vẫn chưa có đủ dữ liệu về tác dụng của vắc xin đối với các nhóm dân số này. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng đầu tiên về loại vắc xin COVID-19 dành cho mẹ và bé đã được khởi động.4

Những gì chúng ta biết về vắc xin COVID-19 dành cho các cộng đồng mẹ và bé hiện nay

Các bà mẹ bị dị ứng có thể tiêm chủng hay không?

Bạn không thể tiêm vắc xin COVID-19 nếu bị dị ứng với bất cứ thành phần nào của thuốc. Nếu bạn bị dị ứng với thực phẩm hoặc các tình trạng dị ứng khác, bạn có thể tiêm ngừa vắc xin COVID-19 sau khi có sự đồng thuận về y tế và tham khảo ý kiến từ nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe.5

Các thành phần nào trong vắc xin có thể gây ra phản ứng dị ứng?

Theo The Green Book,5 tài liệu chứa thông tin mới nhất về vắc xin ở Vương Quốc Anh (UK), “Loại vắc xin mRNA COVID-19 tên BNT162b2 của hãng sản xuất Pfizer BioNTech có chứa polyethylene glycol (PEG)”. PEG có nguồn gốc từ một nhóm các dị ứng nguyên đôi khi được tìm thấy trong dược phẩm, đồ gia dụng và mỹ phẩm. Vì thế, nếu bạn bị dị ứng với PEG thì bác sĩ sẽ khuyến nghị bạn tránh dùng vắc xin mRNA và thay vào đó, hãy sử dụng vắc xin khác không chứa PEG.  

Các chuyên gia y tế6 tán thành về việc nên nói cho bác sĩ biết trước các vấn đề dị ứng bạn đang gặp phải với thực phẩm, dược phẩm, hoặc bất kỳ thứ gì khác, trước khi tiêm vắc xin COVID-19. Có một số người có phản ứng dị ứng nghiêm trong (sốc phản vệ) sau khi tiêm ngừa liều đầu tiên. Nếu điều đó xảy ra với bạn, các chuyên gia khuyến nghị rằng bạn không nên tiêm liều thứ hai.6

Các bà mẹ đang cho con bú có thể tiêm chủng hay không?

Đến thời điểm hiện tại, các bà mẹ đang cho con bú vẫn chưa được đưa vào bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào về loại vắc xin này. Tuy nhiên, ý kiến của chuyên gia y tế7 cho rằng vắc xin không có tác dụng phụ đến các bà mẹ đang cho con bú và trẻ nhỏ.

Vắc xin COVID-19 và trẻ em

Cho đến nay, trẻ em dưới 168 tuổi vẫn chưa được đưa vào các chương trình tiêm chủng trên toàn thế giới do chưa có đủ dữ liệu về tác dụng của vắc xin đối với các nhóm dân số này. Nhưng, các chuyên gia y tế cho rằng để đại dịch được kiểm soát triệt để thì trẻ em cũng cần phải được tiêm ngừa.

Tin tốt là nghiên cứu đầu tiên về tác dụng của vắc xin COVID-19 đối với trẻ em đã được bắt đầu tiến hành.10 Nghiên cứu sẽ do Đại học Oxford thực hiện và nghiên cứu xem trẻ em từ 6–17 tuổi có đáp ứng miễn dịch tốt hay không. Đồng thời một loại vắc xin mới cũng sẽ được triển khai nghiên cứu ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai.11

Những thông tin nhanh cần ghi nhớ về vắc xin COVID-19 dành cho mẹ và bé

Nếu bạn tiêm chủng khi đang mang thai, điều đó chưa chắc sẽ có tác hại đến thai nhi. Tuy nhiên, việc tiêm chủng là bước quan trọng để bảo vệ bạn và đứa con thân yêu. Một nghiên cứu cho thấy các kháng thể bên trong phụ nữ mang thai được tạo ra để đáp ứng với vắc xin COVID-19 sẽ truyền qua nhau thai, giúp bảo vệ thai nhi.12

  • Tác dụng phụ đối với COVID-19: đau và sưng trên cánh tay tại vị trí tiêm; sốt; ớn lạnh; nhức mỏi cơ thể; mệt mỏi; đau đầu.13 Một số người bị mẩn đỏ và ngứa ở chỗ tiêm. Hiện tượng này được gọi là “Cánh tay COVID” và bạn vẫn có thể tiêm liều thứ hai nếu gặp hiện tượng này.14
  • Việc tiêm chủng không thể làm bạn hoặc con bạn nhiễm COVID-19, nó không thể thay đổi ADN và cũng không làm bạn vô sinh.15 Thay vào đó, tiêm chủng sẽ bảo vệ bạn khỏi các biến chứng nghiêm trọng về sức khỏe do COVID-19 gây ra.15

Tìm hiểu thêm:
1. “Coronavirus disease: Vaccine access and allocation.” WHO
2. “COVID-19 vaccine tracker: The global race to vaccinate.” Financial Times 
3. “The Moderna COVID-19 (mRNA-1273) vaccine: What you need to know”. WHO 
4. “Pfizer and Biontech commence global clinical trial to evaluate COVID-19 vaccine in pregnant women.” Pfizer 
5. “Chapter 14-a-COVID-19-SARS-COV-2”. The Green Book 
6. “COVID-19 vaccine and allergies.” Anaphylaxis Campaign 
7. “Wondering about the COVID-19 vaccine if you’re pregnant or breastfeeding?” Harvard Health Publishing
8. “Who can take the Pfizer-BioNTech COVID-19 vaccine?” WHO
9. “Vaccinating children against COVID-19: The lessons of Measles.” Perri Klass and Adam Ratners, MDs.
The New England Journal of Medicine
10. “First children’s COVID-19 vaccine trail open.” NIHR
11. “Johnson & Johnson has planned trials of its vaccine that will include infants.” Gina Kolata, NYT 
12. “Maternal COVID antibodies cross placenta, detected in newborns.” Tara Haelle, Medscape
13. “What to expect after getting a COVID-19 vaccine.” CDC
14. “What to do if you get an allergic reaction after getting a COVID-19 vaccine.” CDC
15. “Myths and facts about COVID-19 vaccines.” CDC