Cùng tìm hiểu chức năng não bộ của trẻ trong độ tuổi chập chững và cách trẻ hình thành các khả năng về thể chất và nhận thức.

Bộ não của bé đã bắt đầu phát triển rất nhanh ngay từ khi bé được hình thành trong bụng mẹ. Bé tích lũy một lượng rất lớn các thông tin, hình thành các liên kết não gọi là các khớp thần kinh. Các khớp thần kinh này rất quan trọng bởi chúng dẫn truyền các xung não điều khiển các chức năng của cơ thể, khả năng suy nghĩ, cảm giác, khả năng học hỏi, trí nhớ và ngôn ngữ. Hàng ngàn khớp thần kinh được hình thành qua những trải nghiệm hàng ngày của bé. Ví dụ, bé của bạn đang phấn khích khám phá một đồ chơi mới. Trong quá trình này, các tế bào não nhanh chóng thiết lập các khớp thần kinh mới. Bộ não của bé sẽ sản sinh ra nhiều khớp thần kinh hơn mức cần thiết cho chức năng bình thường của não. Các khớp thần kinh được sử dụng thường xuyên sẽ trở nên mạnh mẽ và tiếp tục tồn tại. Những khớp thần kinh không được sử dụng nhiều sẽ dần mất đi. Những cử chỉ đơn giản như ôm/được ôm hay nghe bố mẹ đọc sách khuyến khích sự phát triển khỏe mạnh của các liên kết não bộ của bé.

Một khía cạnh quan trọng của sự phát triển sớm có liên quan đến việc gia tăng về số lượng các liên kết của các nơ-ron vùng não trước, cụ thể là vùng được gọi là vỏ não trước. Những liên kết này bắt đầu gia tăng ở cuối năm đầu tiên của bé và tiếp tục cho đến cuối giai đoạn thiếu niên. Vùng não trước đôi khi còn được gọi là vùng “chức năng chấp hành” bởi nó liên quan nhiều đến hành động có mục đích như sắp xếp các hoạt động, lên kế hoạch, xử lý vấn đề và đánh giá hành vi của bản thân. Bé tuổi chập chững cho thấy những biểu hiện đầu tiên của chức năng chấp hành này khi bé cố gắng xếp các mảnh ghép hình vào với nhau một cách chậm dãi và cẩn thận.

Ở giai đoạn trẻ 1-2 tuổi, việc phát triển kỹ năng ngôn ngữ và tập cho bé nói cần được chú trọng. Mẹ có thể kích thích kỹ năng này của bé qua cách diễn đạt, đặt câu hỏi, nói chuyện về những cuốn sách mà hai mẹ con đã đọc cùng nhau, hỏi ý kiến bé và trả lời các câu hỏi của bé về thế giới xung quanh. Đây là lúc bạn nên dạy bé làm quen các con số và chữ cái. Bạn đừng mắng bé vì đã dùng từ sai, chỉ cần sửa lại câu nói của bé là được. Khi bé chỉ thứ gì đó mà bé muốn, bạn khuyên bé nói lên thứ mình muốn.Tạo cơ hội cho bé khám phá thế giới xung quanh: Sắp xếp để bé có nhiều thời gian chơi ngoài trời. Đưa bé ra công viên, sân chơi hoặc sở thú để đi dạo, chạy nhảy và tự do khám phá. Tập cho bé những kỹ năng mới: Mẹ và bé cùng chơi trò chơi để bé nhận biết các bộ phận trên cơ thể bé hoặc đọc tên các vật quen thuộc. Khuyến khích bé gái chơi đồ hàng với búp bê và thức ăn đồ chơi. Yêu cầu bé giúp đỡ phân loại đồ chơi theo đặc điểm, ví dụ như đồ chơi mềm, đồ chơi màu đỏ… Tập cho bé sử dụng muỗng và ly để tự ăn uống.

Khen ngợi, kỷ luật và an toàn: Chú ý và khen để bé duy trì sự ngoan ngoãn. Đặt ra những giới hạn đơn giản và rõ ràng đồng thời xử lý vi phạm một cách bình tĩnh và kiên định. Cho con bạn được quyền chọn lựa. Bạn nên kiên nhẫn giúp bé vì bé chỉ mới bắt đầu học cách điều khiển và biểu đạt bản thân.

Khi bé đã có những kỹ năng mới, bạn nên sắp xếp lại không gian trong nhà và thực hiện các biện pháp phòng tránh cần thiết để bé có thể khám phá một cách tự do và an toàn.

Bé trong độ tuổi 1-2 phát triển kỹ năng thể chất song song với khả năng nhận thức. Sự phát triển của nhận thức không xảy ra ngay cùng một lúc, một số hình thức của nhận thức phát triển sớm hơn và một số thì chậm hơn. Mẹ hãy nhớ rằng phạm vi phát triển đặc trưng của bé trong độ tuổi chập chững là rất lớn và các bé sẽ đạt những cột mốc ở những thời điểm khác nhau. Sự phát triển về thể chất ở giai đoạn này tập trung trọng tâm vào việc tập đi, trong khi đó nhận thức của bé tập trung vào việc xử lý các kiến thức mới tiếp thu để hiểu được nó và khám phá ý thức về bản thân (cơ thể và tên của mình, “con” ở vị trí chủ thể và khách thể, “của con” – sự ý thức này thường xảy ra vào khoảng thời gian 18 đến 24 tháng). Mẹ hãy hiểu về nhận thức của bé ở giai đoạn này như một khái niệm bao gồm nhiều biểu hiện như:

•    Chăm chú vào một quyển sách hoặc trò chơi
•    Hiểu được ý nghĩa của nhiều từ và cụm từ, ví dụ như “bạn bé của mẹ”
•    Ghi nhớ một nguyên tắc được dặn trong gia đình
•    Nắm được cách sắp xếp trong căn phòng của mình
•    Hiểu được các đồ vật liên quan thế nào với nhau (như cái thìa (muỗng) và cái bát (tô))
•    Xử lý được các vấn đề đơn giản (như dùng một thứ đồ chơi để cời một quả bóng bị lăn vào gầm ghế)
•    Phân biệt được cái “thật” và cái “làm cho tin”

Vì sao dinh dưỡng lại quan trọng?

Chế độ dinh dưỡng hợp lý là vô cùng cần thiết cho sự phát triển khỏe mạnh của bé trong tuổi chập chững. Nếu không có dinh dưỡng đầy đủ và phù hợp, bé sẽ không có đủ năng lượng và dưỡng chất cần thiết để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng gia tăng của giai đoạn này. Mẹ hãy nuôi dưỡng sự phát triển khỏe mạnh của bé bằng lượng thích hợp các thực phẩm lành mạnh giàu dinh dưỡng từ 4 nhóm thực phẩm: đạm, đường, béo, vitamin và khoáng chất.


Còn rất nhiều kinh nghiệm, kiến thức nuôi dạy con được các Bác Sĩ, Chuyên viên đầu ngành Sản Phụ Khoa, Nhi Khoa, và Dinh Dưỡng tư vấn dành riêng cho các thành viên Câu Lạc Bộ Gia Đình Enfa A+.

Hãy nhanh chân gia nhập vào Câu Lạc Bộ để trở thành Mẹ thông thái cùng Gia đình Enfa A+ và nhận được những quyền lợi hấp dẫn chỉ bằng thao tác rất đơn giản tại đây.