Việc chọn được phương pháp ăn dặm phù hợp với bé giúp con ăn ngon miệng hơn

Khi nào nên cho bé ăn dặm?

Theo Tổ chức Y thế Thế giới (WHO): Mẹ chỉ nên bắt đầu cho trẻ ăn dặm khi bé được tròn 6 tháng bởi lúc này hệ tiêu hóa đã phát triển tương đối hoàn chỉnh và có thể tiêu hóa được một số thực phẩm.

Ở giai đoạn này, bé hoạt động nhiều hơn trước nên cơ thể cũng tiêu hao nhiều năng lượng. Giai đoạn 6 tháng tuổi nhu cầu năng lượng và nhu cầu một số vi chất dinh dưỡng tăng hơn nhiều so với giai đoạn trước. Vì vậy  nếu bé chỉ bú mẹ hoặc uống sữa công thức sẽ không thể cung cấp đủ dưỡng chất và năng lượng cần cho sự phát triển. Do đó, bạn cần bổ sung thêm các chất dinh dưỡng từ việc ăn dặm để bù đắp phần năng lượng và dưỡng chất thiếu hụt này.

3 phương pháp ăn dặm cho trẻ 6 tháng tuổi

Ăn dặm có nhiều phương pháp, mỗi phương pháp mang đến những lợi ích riêng, bạn có thể thử 1 trong 3 phương pháp ăn dặm dưới đây hoặc kết hợp các phương pháp sao cho phù hợp nhất với mẹ và bé:

1. Ăn dặm kiểu truyền thống

Nếu cho con ăn dặm theo phương pháp này, thời gian đầu, bé sẽ ăn bột gạo nấu loãng, rồi bột đặc hơn nấu cùng rau củ, thịt, cá… xay nhuyễn. Sau khi mọc khoảng 6 – 8 chiếc răng, bé sẽ ăn cháo cùng rau củ, thịt, cá tán/xay nhuyễn. Sau đó là cháo thô rồi chuyển dần qua cơm nát.

Phương pháp này có thể giúp trẻ tăng cân tốt do bé được đút ăn với lượng nhiều hơn nhu cầu. Bên cạnh đó, việc chuẩn bị thức ăn cũng đơn giản, các loại thực phẩm thường là xay nhuyễn nên khi mẹ bận rộn thì ông bà hay người chăm bé đều có thể làm được. Tuy nhiên, phương pháp này có những nhược điểm như thức ăn được xay nhuyễn chung với nhau nên trẻ khó phân biệt được mùi vị của thực phẩm, trường hợp trẻ bị dị ứng mẹ cũng khó phát hiện trẻ dị ứng với loại thực phẩm nào. Ngoài ra, do ít được tập ăn thức ăn thô, không tự xúc thức ăn nên khả năng nhai nuốt của bé kém và ăn uống thụ động.

2. Ăn dặm kiểu Nhật

Phương pháp ăn dặm kiểu Nhật thường có những nguyên tắc chung như:

  • Cháo và các thực phẩm khác được dùng cối giã và rây thay cho máy xay nên dễ điều chỉnh độ mịn và thô của thức ăn

  • Bắt đầu với cháo lỏng rây mịn, sau đó là cháo đặc kèm rau củ nghiền rồi ăn cơm gạo vỡ (nhão đến đặc) kèm cá, thịt, tôm, trứng, rau củ...

  • Cho trẻ ăn theo nguyên tắc từ ít đến nhiều, từ mịn đến thô, từ một nhóm thực phẩm đến bốn nhóm thực phẩm.

Do được ăn riêng từng món nên bé sẽ cảm nhận và ghi nhớ được hương vị của thức ăn tốt hơn, nếu trẻ dị ứng mẹ cũng dễ nhận biết loại thực phẩm nào gây ra. Ngoài ra, độ thô của thức ăn cũng tăng dần nên khả năng nhai nuốt của trẻ cũng tốt hơn. Tuy nhiên, do ăn riêng lẻ từng món nên mẹ mất thời gian chuẩn bị, ngoài ra phương pháp này đòi hỏi mẹ phải kiên trì để dạy trẻ ngồi ăn và cầm thìa.

3. Ăn dặm tự chỉ huy (BLW)

Đây là cách ăn dặm dựa trên việc cung cấp thực phẩm rắn dưới dạng miếng có kích thước nhỏ để trẻ có thể tự cầm và ăn. Mẹ chỉ đóng vai trò là người hướng dẫn, không đút thìa, trẻ sẽ tự ăn, tự quyết định mình ăn gì và ăn bao nhiêu.

Phương pháp này tạo sự hứng thú, hạn chế được nguy cơ kén ăn do trẻ được nắm quyền tự chọn thức ăn, tự do khám phá các mùi vị mình thích. Trẻ cũng sẽ phát triển được kỹ năng nhai tốt hơn do ăn thô từ sớm. Mẹ không mất nhiều thời gian cho chế biến món ăn, trẻ có thể dễ dàng tham gia chung vào bữa ăn của gia đình. Tuy nhiên, phương pháp ăn dặm này cần được thực hiện dưới sự giám sát của người lớn nếu không trẻ dễ bị hóc, nghẹn, trẻ tự chọn lượng ăn nên có thể sẽ bị sụt cân hoặc chững cân giai đoạn đầu.

Trẻ ở độ tuổi ăn dặm, mẹ cần lưu ý những gì?

Với trẻ dưới 1 tuổi, sữa vẫn là nguồn thức ăn chính nên mẹ cần kết hợp khéo léo các cữ bú mẹ bên cạnh các bữa ăn dặm. Nếu sữa mẹ không đủ hoặc vì lý do nào đó không thể cho con bú tiếp, mẹ có thể cho con uống thêm sữa công thức. Lúc này, mẹ cần chọn sữa chứa đầy đủ dưỡng chất, đặc biệt là bộ đôi DHA và MFGM để kích thích phát triển trí não và cảm xúc của trẻ, tạo nền tảng cho khả năng học hỏi và tư duy trong tương lai.

Giai đoạn trẻ 6 tháng tuổi là giai đoạn ăn dặm hay ăn bổ sung, tức là trẻ chỉ đang tập làm quen với các loại thực phẩm khác nhau, mẹ cần kiên nhẫn cho trẻ ăn theo nguyên tắc từ ít đến nhiều, ăn theo nhu cầu của trẻ, tránh ép trẻ ăn quá nhiều dẫn đến biếng ăn tâm lý.

Ngoài ra, mẹ nên cho trẻ ăn đa đạng các nhóm thực phẩm như các loại ngũ cốc, thịt, cá, trứng, sữa, rau và trái cây. Cho thêm 1 – 2 muỗng dầu ăn vào các món cháo, soup của bé vì nhu cầu chất béo của trẻ cao trong những năm đầu đời.

Tóm lại, dù mẹ chọn phương pháp ăn dặm nào cho trẻ cũng cần tuân theo nguyên tắc ăn dặm đúng độ tuổi, ăn đa đạng thực phẩm, cho trẻ ăn theo nhu cầu của trẻ và phù hợp với thời gian, công việc của mẹ.


Tham khảo thêm:
1. A Guide For The Japanese Weaning Method
2. Baby-Led Weaning: The Right Approach to Starting Solids? 
3. Infant and young child feeding