Làm thế nào để khuyến khích trẻ tự đút ăn?

Mặc dù chưa tròn một tuổi nhưng các quy tắc bạn đặt ra cho trẻ sẽ là nền móng để xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh trong những năm tháng về sau. Ở độ tuổi này, bạn nên bắt đầu dạy trẻ về thói quen ăn uống hơn là phải lo lắng chuyện phải ăn bao nhiêu mới đủ.

Dưới đây là một số lưu ý giúp trẻ có những khởi đầu lành mạnh:

• Dù bận bịu thế nào, cả nhà bạn nên ngồi ăn cơm chung và cho trẻ tham gia.

• Không mở ti-vi để dụ trẻ ăn. Trẻ sẽ có khuynh hướng tập trung tốt hơn và ăn được nhiều hơn khi ngồi chung bàn với cả gia đình.

• Trẻ ngồi trong ghế ăn, không chạy loanh quanh. Ngồi ở vị trí nhất định giúp trẻ tập trung hơn vào thức ăn và cũng an toàn cho trẻ hơn.

• Đảm bảo bữa ăn của trẻ cân bằng, đủ dinh dưỡng dù trẻ chỉ tỏ ra thích thú với một số món ăn. Trẻ cần nguồn dinh dưỡng đa dạng đến từ các loại thực phẩm khác nhau.

• Không cho trẻ ăn quá nhiều. Cho trẻ ăn 2-4 muỗng thức ăn một lần, và cho trẻ quyết định khi nào sẽ muốn ăn nữa. Khi trẻ bắt đầu chơi đùa thay vì chú tâm vào ăn uống, có nghĩa là trẻ đã ăn đủ.

• Lường trước sự lộn xộn của trẻ, nhưng bạn không khuyến khích hành vi đó, ví dụ không cười khi trẻ nhổ thức ăn.

• Hạn chế nước ép trái cây đóng hộp. Nếu bạn cho trẻ uống, giới hạn tối đa không quá 120ml/ngày và phải pha loãng theo tỷ lệ một nửa. Lý do vì nước trái cây có ít giá trị dinh dưỡng nhưng lại khiến trẻ cảm thấy no với calo rỗng.

—Scott Cohen, MD, bác sĩ nhi khoa và tác giả của cuốn Eat, Sleep, Poop: A Common Sense Guide to Your Baby’s First Year

Hiểu thêm về chế độ dinh dưỡng của trẻ từ 4 đến 9 tháng tuổi

 

Khi trẻ đến cột mốc 4 tháng tuổi, các ông bố bà mẹ sẽ nghe nhiều ý kiến trái chiều về việc cho trẻ ăn gì. Phần lớn các chỉ dẫn của chuyên gia ngày nay đều gợi ý trẻ chỉ nên bú sữa mẹ hoặc sữa bột (hoặc kết hợp cả hai) cho đến khi đến cột mốc 6 tháng tuổi. Một số chỉ dẫn gợi ý cho trẻ ăn dặm trong khoảng giữa 4 tháng đến 6 tháng. Khi trẻ bắt đầu ăn dặm, mọi người lại có ý kiến về việc cho trẻ làm quen như thế nào. Dưới đây là những gì chuyên gia dinh dưỡng trẻ sơ sinh khuyên bạn.

 

Thêm chút bột dinh dưỡng vào sữa bột không giúp trẻ ngủ ngon hơn.

Đây là một quan niệm rất xưa cũ khi cho rằng trẻ chắc bụng sẽ ngủ sâu. Thực tế, giai đoạn này trẻ chưa có các vi khuẩn đường ruột cần thiết để tiêu hóa thức ăn cứng cho đến khi đủ 4 tháng tuổi, và quan điểm gần đây nhất là nên chờ đến 6 tháng tuổi. Thêm vào đó, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa việc cho trẻ ăn dặm sớm (trước 4 tháng tuổi) với nguy cơ béo phì, đái tháo đường và bệnh celiac phát triển khi lớn.

Bạn không cần tập cho trẻ làm quen với món mới theo trình tự nào cả.

Đa phần bác sĩ gợi ý đầu tiên nên cho trẻ ăn bột dinh dưỡng trộn với sữa mẹ hoặc sữa bột vì mùi vị quen thuộc và dễ nuốt.

Thức ăn nên đa dạng, phong phú.

Đừng vì bạn không thích ăn rau hoặc ghét bột yến mạch mà trẻ cũng không được ăn những món này. Khi đã nếm thử qua nhiều loại thức ăn thô, trẻ cần một chế độ ăn uống có mặt tất cả thực phẩm đại diện cho các nhóm để có thể hấp thu đầy đủ nguồn vitamin, khoáng chất và các dưỡng chất cần thiết khác.

Bột dinh dưỡng không nên cho ăn trong bình.

Lần đầu cho trẻ ăn bột, bạn thường pha loãng như cháo, không đặc sệt đúng nghĩa bột, nhưng cho trẻ “uống” bột bằng bình có thể gây sặc. Thay vì thế, bạn hãy cho vào bát và xúc bằng thìa nhỏ. Ngoài ra, nên cho trẻ ăn trong tư thế ngồi trên ghế cao hoặc loại ghế khác phù hợp.

Quan trọng là làm quen với từng món một.

Bạn nên đợi ít nhất 4 ngày trước khi cho con ăn món mới. Như thế, bạn có thể nhận biết nếu con có phản ứng tiêu cực hoặc dị ứng với thức ăn.

Trước khi trẻ được 1 tuổi, bạn hoàn toàn có thể cho trẻ làm quen với những thực phẩm dễ gây dị ứng.

Trước đây, người ta không khuyến khích cho trẻ ăn trứng, sữa bò và các sản phẩm từ đậu phộng cho đến khi bé được 1 tuổi. Tuy nhiên, không có bằng chứng nào cho thấy việc trì hoãn này sẽ giảm bớt khả năng dị ứng. (Trên thực tế, một nghiên cứu cho thấy nó có thể phản tác dụng). Thế nhưng, bạn nên chờ đến khi trẻ đã làm quen với các món căn bản khác, như bột dinh dưỡng, rau củ, trái cây và thịt. Tuy nhiên, nếu trẻ có bất kỳ phản ứng dị ứng nào trong quá khứ hoặc cha mẹ, anh chị bị dị ứng hay có tiền sử bị eczema hoặc hen suyễn, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi cho con ăn bất cứ món gì dễ gây dị ứng.

 

Giải pháp dinh dưỡng thực tế cho con bạn: giai đoạn 9 tháng tuổi

Đánh rơi thìa, ném đồ ăn, giật tung yếm – giờ đây khi con bạn tự tham gia vào chuyện ăn uống, bạn sẽ cần vài ý tưởng để làm sao giờ ăn diễn ra suôn sẻ mà vẫn đảm bảo trẻ hấp thu đủ chất dinh dưỡng cần thiết. Đây là kinh nghiệm thực tiễn của các bà mẹ trẻ để bạn tham khảo.
 
Thời gian cả nhà quây quần
• “Khó khăn lắm cả nhà mới có thể ngồi ăn với nhau. Nghĩa là chúng tôi phải ăn sớm hơn bình thường một chút để có thể đảm bảo con gái mình theo đúng giờ ăn, nhưng chúng tôi nghĩ quan trọng hơn cả là tạo nếp cho cả nhà. Thỉnh thoảng, vợ chồng tôi ăn nhẹ trong khi cho con ăn, sau đó chúng tôi chuẩn bị cho bé đi ngủ - như chải răng, thay quần áo, đọc sách… - và rồi khi con ngủ, chúng tôi mới ăn tối đúng nghĩa. Cách này cũng hiệu quả lắm, và con tôi học thêm một điều rằng giờ ăn là lúc để chia sẻ”. —Tina O.